વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ: માત્ર વૃક્ષારોપણ નહીં, જાળવણી પણ એટલી જ જરૂરી

દર વર્ષે ૫ જૂનના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ (World Environment Day) ઉજવવામાં આવે છે. પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા, પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને કુદરતી સંસાધનોના સંરક્ષણનો સંદેશ જન-જન સુધી પહોંચાડવાના હેતુથી આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. જોકે, ઘણા સ્થળોએ આ ઉજવણી માત્ર ઔપચારિકતા પૂરતી સીમિત રહી જતી હોવાની ચર્ચા પણ જોવા મળે છે.

'વાવ થરાદ મીડિયા'નો વિશેષ અહેવાલ...

પર્યાવરણનું સંરક્ષણ સમયની સૌથી મોટી જરૂરિયાત

વર્તમાન સમયમાં ગ્લોબલ વોર્મિંગના કારણે તાપમાનમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ઉનાળામાં અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાન ૪૫ થી ૫૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી રહ્યું છે. ચોમાસાની અનિયમિતતા, પાણીની અછત અને ઋતુચક્રમાં જોવા મળતા ફેરફારો પર્યાવરણ સામે ઉભા થયેલા ગંભીર પડકારોની સાબિતી આપે છે.

પર્યાવરણનું રક્ષણ હવે માત્ર સરકાર કે કોઈ એક સંસ્થાની જવાબદારી નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકની ફરજ બની ગયું છે.

વૃક્ષારોપણ અભિયાન અને વાસ્તવિકતા

વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ નિમિત્તે દર વર્ષે વિવિધ સરકારી વિભાગો, સંસ્થાઓ અને સામાજિક સંગઠનો દ્વારા વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે. મોટા પ્રમાણમાં છોડ વાવવાના દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ અનેક સ્થળોએ વાવેલા છોડની જાળવણી પર પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવતું નથી.

પર્યાવરણવિદોના મતે માત્ર વૃક્ષ વાવવાથી કાર્ય પૂર્ણ થતું નથી. છોડને નિયમિત પાણી, સુરક્ષા અને યોગ્ય સંભાળ મળે ત્યારે જ તે ભવિષ્યમાં વૃક્ષનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.

વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલનની જરૂર

વિકાસની સાથે-સાથે પર્યાવરણનું સંરક્ષણ પણ એટલું જ જરૂરી છે. વધતું શહેરીકરણ, પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ, ભૂગર્ભ જળનો અતિશય ઉપયોગ અને વૃક્ષોની કપાત જેવી પ્રવૃત્તિઓ લાંબા ગાળે પર્યાવરણ માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.

બનાસકાંઠા જેવા સરહદી અને અર્ધશુષ્ક વિસ્તારોમાં હરિયાળી વધારવા માટે વૃક્ષારોપણ અને જળ સંરક્ષણના પ્રયાસો વધુ જરૂરી બની જાય છે.

શું કરી શકાય?

- ફક્ત વૃક્ષારોપણ નહીં, પરંતુ વૃક્ષોની જાળવણીને પણ પ્રાથમિકતા આપવી.
- સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ઘટાડવો.
- વરસાદી પાણીના સંગ્રહને પ્રોત્સાહન આપવું.
- પાણી અને વીજળીનો બગાડ અટકાવવો.
- પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી આગામી પેઢીમાં વિકસાવવી.

સંદેશ

પ્રકૃતિ આપણને હવા, પાણી અને જીવન માટે જરૂરી તમામ સંસાધનો પૂરા પાડે છે. જો આપણે પ્રકૃતિનું જતન કરીશું તો જ ભવિષ્યની પેઢીઓને સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત પર્યાવરણ આપી શકીશું.

આ વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસે માત્ર એક છોડ વાવવાનો નહીં, પરંતુ તેને ઉછેરીને વૃક્ષ બનાવવાનો સંકલ્પ કરીએ.

અહેવાલ: વાવ થરાદ મીડિયા

સત્યનું ઉજાગર • નિષ્પક્ષ સમાચાર • નીડર અવાજ